Im mniej polityki w funduszach, tym lepsze ich wykorzystanie

5 grudnia odbyło się 9 posiedzenie Komitetu Monitorującego Podstawy Wsparcia Wspólnoty (PWW). W trakcie spotkania zaprezentowano założenia Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia (NSRO) na lata 2007-2013, przyjętych przez rząd 29 listopada 2006 r.

Zmianą strategiczną w porównaniu do okresu 2004-2006 jest przeniesienie odpowiedzialności za programowanie i wdrożenie części działań finansowanych z funduszy strukturalnych na poziom regionalny. Regiony otrzymają 24% całkowitej alokacji dla Polski (ok. 16 mld EURO). Rząd przyjął też, że 62% środków będzie przeznaczone na realizację Strategii Lizbońskiej.

Zdaniem przedstawicieli Komisji Europejskiej oznacza to większą swobodę regionów w kształtowaniu celów rozwojowych, ale władze regionalne muszą uwzględniać uwarunkowania i cele rozwojowe przyjęte dla całego kraju. Jako potencjalne zagrożenie dla efektywnego wykorzystania środków unijnych eksperci wskazali nadmierne upolitycznienie regionalnych oraz krajowych programów operacyjnych. Zwiększenie spójności społecznej i gospodarczej Polski wymaga konsekwentnej realizacji celów Strategii Lizbońskiej, niezależnie od bieżącego kontekstu politycznego. Z doświadczeń KE wynika bezsprzecznie, że im mniej polityki w funduszach strukturalnych, tym lepsze, długofalowe efekty przynoszą projekty.

W NSRO 2004-2006 pojawiają się dwa nowe cele:
• poprawa jakości funkcjonowania instytucji publicznych oraz rozbudowa mechanizmu partnerstwa
• wyrównywanie szans rozwojowych i wspomaganie zmian strukturalnych na obszarach wiejskich.

Realizacja pierwszego z nich warunkuje powodzenie dużych przedsięwzięć wymagających sprawnej administracji. Z doświadczeń okresu 2004-2006 wynika, że nawet przy zapewnionym finansowaniu projekty drogowe i projekty informatyczne, chociaż kluczowe dla podnoszenia konkurencyjności gospodarki, nie są w pełni realizowane. W ocenie MRR wynika to głównie ze słabości aparatu urzędniczego oraz braku systemu współpracy pomiędzy instytucjami publicznymi i niepublicznymi.
Realizacja celu drugiego ma się przyczynić do ułatwienia przechodzenia osób z sektora rolnego do innych sektorów gospodarki.

Jeśli chodzi o obecną perspektywę finansową zakontraktowano już 83,5% środków przyznanych Polsce na lata 2004-2006, z czego rozliczone blisko 25%. To wynik, który gwarantuje, że pieniądze przeznaczone na rok 2004 nie wrócą do Brukseli. MRR przygotowało Biała Księgę, w której przedstawiono podstawowe błędy popełniane na etapie realizacji projektu, a które mogą utrudnić jego rozliczenie.

Zobacz Biała Księgę MRR: Analiza głównych błędów i zaniedbań beneficjentów w realizacji projektów współfinansowanych z funduszy strukturalnych