Indeks biznesu PKPP Lewiatan - wrzesień 2009

Indeks Biznesu PKPP Lewiatan we wrześniu utrzymał poziom notowania rocznego z poprzedniego miesiąca, notowanie kwartalne wzrosło o jeden punkt. Miesięczne spadki dynamiki produkcji sprzedanej przemysłu są coraz mniejsze. Pogorszeniu uległy jednak wyniki w handlu zagranicznym, pojawiają się symptomy załamywania się popytu krajowego, a przy silniejszej złotówce trudno liczyć na poprawę eksportu netto. Czeka nas przynajmniej kilka kwartałów stagnacji, zanim ożywienie w gospodarce światowej przyniesie wzrost popytu zagranicznego.

Indeks kwartalny, półroczny i roczny
Indeks Biznesu PKPP Lewiatan we wrześniu utrzymał poziom notowania rocznego z poprzedniego miesiąca 35 pkt., który nie zmienia się już od pięciu miesięcy. Natomiast notowanie kwartalne uległo niewielkiej jednopunktowej poprawie do 31 pkt. Wydaje się więc, że indeks kwartalny też osiągnął już swoje minimum i stabilizuje się na niskim poziomie, podobnie jak indeks roczny. Dane napływające z gospodarki uzasadniają te tendencje: miesięczne spadki dynamiki produkcji sprzedanej przemysłu są coraz mniejsze, a sprzedaż przemysłu przetwórczego zanotowała po raz pierwszy od prawie roku niewielki wzrost. Budownictwo drugi miesiąc z rzędu rozwija się w dwucyfrowym tempie; kolejny miesiąc obserwujemy realny przyrost sprzedaży detalicznej. Jednak pogorszeniu uległy wyniki w handlu zagranicznym, a zatrudnienie maleje od początku tego roku z każdym miesiącem coraz szybciej, przy spadku płacy realnej, co źle wróży dynamice konsumpcji w najbliższych kwartałach. Pojawiają się symptomy załamywania się popytu krajowego, a przy silniejszej złotówce trudno liczyć na poprawę eksportu netto. „Mimo rosnącego optymizmu wynikającego z faktu, że ominęła nas recesja oraz silnej poprawy indeksów giełdowych, czeka nas przynajmniej kilka kwartałów stagnacji, zanim ożywienie w gospodarce światowej przyniesie wzrost popytu zagranicznego. Ponadto niepokoi pogarszający się stan finansów publicznych, co może mieć negatywny wpływ na aktywność inwestycyjną gospodarki, mimo dobrego stanu finansów przedsiębiorstw.” komentuje dr Stanisław Kubielas.

Indeksy szczegółowe
Przedstawiają wpływ poszczególnych czynników na oczekiwany poziom koniunktury. Dotyczą popytu globalnego, finansów, sytuacji makroekonomicznej i politycznej.

Indeks popytu globalnego (ocenia konsumpcję krajową, eksport, inwestycje krajowe i zagraniczne)
Indeks popytu po silnej stracie w notowaniu z poprzedniego miesiąca pozostaje w zasadzie na tym samym poziomie; indeks kwartalny zyskał jeden punkt wzrastając do 16 pkt. a roczny stracił jeden punkt do 19 pkt. Są to najniższe dotąd zarejestrowane wartości indeksu popytu. Zatrudnienie maleje od początku tego roku z każdym miesiącem coraz szybciej, a przy spadku płacy realnej źle to wróży dla dynamiki konsumpcji w najbliższych kwartałach. Pojawiają się symptomy załamywania się popytu krajowego, w tym zwłaszcza konsumpcyjnego, bo spadek inwestycji nastąpił już wcześniej. Widzimy też pierwsze symptomy pogorszenia eksportu netto, który dzięki słabej złotówce ciągnął wzrost gospodarczy w I. połowie roku. Teraz, przy silniejszej złotówce trudno liczyć na poprawę salda obrotów z zagranicą. Inwestycje w I. połowie roku odnotowały mniejszy spadek od oczekiwanego, bo część przedsiębiorstw kontynuowała rozpoczęte projekty, lecz w II. połowie roku trzeba się spodziewać dalszego osłabienia aktywności inwestycyjnej przedsiębiorstw. Dopóki ożywienie nie przyjdzie z większym popytem z zagranicy, trudno liczyć na zwiększone wydatki inwestycyjne w sektorze przedsiębiorstw, z wyjątkiem efektu absorpcji funduszy unijnych.

Indeks finansów (ocenia rentowność i płynność finansową przedsiębiorstw, zmiany realnej podaży kredytu oraz stopy procentowej)
Indeks finansów po znaczącym wzmocnieniu w ubiegłym miesiącu teraz w zasadzie nie uległ zmianie: indeks roczny pozostał na poziomie 43 pkt., a indeks kwartalny poprawił się o jeden punkt do 44 pkt. Wyniki finansowe przedsiębiorstw są dobre jak na obecny stan koniunktury. Przedsiębiorstwa bardzo sprawnie dostosowały się do kryzysu finansowego na świecie. Mimo dobrej kondycji finansowej firmy jednak nie inwestują, gdyż nie wierzą w szybką poprawę na rynku, a warunki uzyskania kredytu stają się coraz trudniejsze. Już od pół roku maleje podaż kredytu dla przedsiębiorstw, chociaż wykorzystanie mocy produkcyjnych przestało się obniżać, a przedsiębiorstwa coraz częściej mówią o konieczności odbudowy znacznie zredukowanych zapasów. Od dwóch miesięcy maleją depozyty przedsiębiorstw co znaczy, że wkrótce kluczowym czynnikiem możliwości ożywienia stanie się dostępność kredytu, który obecnie jest coraz trudniejszy w uzyskaniu z powodu zaostrzenia restrykcyjnej polityki kredytowej banków i jak dotąd niewielkich efektów pakietu antykryzysowego.

Indeks makroekonomiczny (obejmuje inflację, deficyt finansów publicznych, stopę bezrobocia, oraz stopień konkurencyjności gospodarki)

Indeks makroekonomiczny w notowaniu kwartalnym nie uległ zmianie (46 pkt.), natomiast indeks roczny lekko się poprawił do 42 pkt. Oba indeksy pozostają od kilku miesięcy w historycznym dołku, na co największy wpływ ma sytuacja finansów publicznych, w tym wysoki deficyt budżetowy z perspektywą jeszcze większego wzrostu w przyszłym roku, oraz obawy o przekroczenie konstytucyjnego progu długu publicznego. Inflacja znowu rośnie i pozostaje powyżej celu NBP, a umacniająca się złotówka nie sprzyja poprawie salda obrotów bieżących z zagranicą.

Indeks polityczny (ocenia wpływ czynników politycznych)

Indeks wpływu czynników politycznych pozostał na poziomie notowania z ubiegłego miesiąca.

Tekst z wykresami

Indeks Biznesu Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych jest wskaźnikiem koniunktury gospodarczej w kraju, obliczanym i publikowanym miesięcznie od początku 2003 r. Powstaje na podstawie prognoz czołówki ekonomistów polskich oceniających koniunkturę na bieżący kwartał, półrocze i cały rok. Liczony jest w skali 100-punktowej, w której 50 odpowiada prognozie wzrostu gospodarczego w granicach 3-3,5 % PKB rocznie.
***
EKSPERCI, których prognozy uwzględnia Indeks Biznesu PKPP Lewiatan: Tadeusz Chrościcki, Ryszard Kokoszczyński, Maciej Krzak, Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek, Stanisław Kubielas, Mateusz Szczurek, Bohdan Wyżnikiewicz, Leszek Zienkowski.
***
Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan
Warszawa, 1 października 2009 r.