Po spotkaniu Rady Europejskiej w Brukseli

Spotkanie przywódców państw i rządów 27 krajów Unii Europejskiej (Rady Europejskiej), które odbyło się w dniach 29-30.10.2009 w Brukseli zdominowały rozmowy przygotowujące wspólne stanowisko Europy na zbliżający się szczyt klimatyczny w Kopenhadze. Podjęto również problematykę ratyfikacji traktatu lizbońskiego przez Republikę Czeską oraz obecnej sytuacji gospodarczej i finansowej w Europie.

Rozmowy przed szczytem klimatycznym w Kopenhadze
Decydenci uczestniczący w spotkaniu starali się wypracować wspólne stanowisko przed szczytem ONZ w Kopenhadze, który odbędzie się w grudniu br. Uzgodniono że, jako lider w przeciwdziałaniu zmianie klimatu, Europa będzie popierać przyjęcie następujących zobowiązań redukcji emisji CO2:
• do roku 2050 (w porównaniu z poziomem emisji z 1990) – o co najmniej 50% w skali światowej, i co najmniej 80–95% w skali europejskiej,
• do roku 2020 (jw.) o 30% w skali europejskiej – o ile inne kraje rozwinięte zobowiążą się do porównywalnych redukcji emisji, a kraje rozwijające się wniosą wkład na miarę swoich zobowiązań i możliwości.

Podczas szczytu zatwierdzono również szacunki Komisji Europejskiej co do potrzeb finansowych krajów rozwijających się na walkę ze zmianami klimatu – mają one wynieść ok. 5-7 mld euro rocznie w latach 2010-2012 i ok. 100 mld euro rocznie do roku 2020. Nie osiągnięto natomiast porozumienia co do wielkości udziału UE w globalnej pomocy finansowej dla tych krajów, ani co do sposobu obliczania udziału w pomocy poszczególnych krajów członkowskich Unii. Polska zabiegała o to, aby udział ten był obliczany na podstawie DNB i nie zgodziła się, by opierać się wyłącznie na wielkości emisji zanieczyszczeń danego kraju. Uczestnicy spotkania opowiedzieli się natomiast za utworzeniem organu wysokiego szczebla, który sprawowałby nadzór nad międzynarodowymi źródłami finansowania działań w krajach rozwijających się.

Inna kwestia, w której przywódcy 27 krajów Unii nie osiągnęli jednoznacznej zgody dotyczy nadwyżek uprawnień do emisji CO2, jakie pozostaną po obecnym okresie zobowiązań ustalonych w Protokole z Kioto. Polsce zależy na utrzymaniu niewykorzystanych przydziałów emisji po roku 2012, i związanej z tym możliwości odsprzedaży jej krajom, które przekroczyły swoje limity w tym zakresie. Ostatecznie podjęcie konkretnych decyzji odłożono na szczyt klimatyczny, zaznaczając, że do dyskusji należy włączyć głos krajów pozaeuropejskich.

Podczas spotkania Rady Europejskiej odnotowano również projekt decyzji Komisji Europejskiej, zawierającej wykaz sektorów i podsektorów uważanych za narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji (carbon leakage). Stwierdzono, że w przyszłości do wykazu mogą zostać dodane inne sektory lub podsektory, przy spełnieniu odpowiednich kryteriów. Uznano, iż najlepszym sposobem rozwiązania problemu ucieczki emisji będzie zawarcie ambitnego międzynarodowego porozumienia na zbliżającym się szczycie klimatycznym. Tymczasem wspomniany wykaz ma być poddany głosowaniu w Parlamencie Europejskim podczas posiedzenia Komitetu Ochrony Środowiska (ENVI) w dniach 3-5 listopada br. PKPP Lewiatan wraz z BUSINESSEUROPE apeluje do Parlamentu o opowiedzenie się za listą carbon leakage wypracowaną przez Komisję Europejską.

Traktat Lizboński
Szefowie państw i rządów zgodzili się na wyłączenie Republiki Czeskiej spod obowiązywania Karty Praw Podstawowych UE, spełniając tym samym warunek podpisania Traktatu Lizbońskiego przez prezydenta Klausa.

Kwestie gospodarcze
Stabilizację rynków finansowych oraz zahamowanie gwałtownego obniżania się działalności gospodarczej w Europie uznano za objaw rozpoczynającego się ożywienia. Jednocześnie, w świetle spodziewanego pogorszenia się sytuacji zatrudnienia w Europie, podkreślono konieczność dalszego zaangażowania politycznego na rzecz aktywnych polityk rynku pracy.

Pozostałe tematy
W kwestii stosunków zewnętrznych UE Rada Europejska przyjęła oświadczenie w sprawie Iranu, a także odniosła się do sytuacji w Afganistanie i Pakistanie. W kontekście przyjmowanego w grudniu tego roku tzw. programu sztokholmskiego, odzwierciedlającego kompleksową politykę UE w dziedzinie migracji, wezwano prezydencję i Komisję Europejską do zintensyfikowania dialogu z Libią oraz zalecono wzmocnienie Europejskiej Agencji FRONTEX. Ponadto, przyjęto strategię UE dla regionu Morza Bałtyckiego.