Po posiedzeniu Rady Gospodarki o Obiegu Zamkniętym

27 lipca br. odbyło się posiedzenie Rady Gospodarki o Obiegu Zamkniętym (GOZ). Tym razem tematem wiodącym był przyszły polski model gospodarki opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Spotkanie rozpoczęto od przeglądu bieżących projektów regulacji krajowych i unijnych.

W spotkaniu wzięło udział ponad dwudziestu przedstawicieli firm członkowskich, w tym organizacje odzysku opakowań (Rekopol, CP Recycling), Suez Polska zajmująca się odpadami komunalnymi i przemysłowymi, firmy produkujące opakowania i materiały opakowaniowe (CAN-PACK, Polski Związek Przetwórców Tworzyw Sztucznych, Synthos), wprowadzające produkty w  opakowaniach na rynek (POHID, Polski Związek Przemysłu Kosmetycznego, Żabka, Carrefour, ADAMED, IKEA), producenci materiałów dla budownictwa (VELUX, Termo Organika), Związek Pracodawców Motoryzacji i Artykułów Przemysłowych oraz firmy doradcze, i kancelarie jak Deloitte Advisory i Dentons Europe.

  

PODSUMOWANIE SPOTKANIA RADY GOZ

PRZEGLĄD BIEŻĄCYCH PROJEKTÓW REGULACJI KRAJOWYCH I UNIJNYCH

1.   Robert Szyman (PZPTS) omówił rządowy projekt zmiany ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw. Projekt jest na etapie prac sejmowych  (druk 1730), a przewiduje wprowadzenie już od 1 stycznia 2018 r. opłaty recyklingowej od lekkich toreb zakupowych z tworzywa sztucznego.  Konfederacja Lewiatan nie kwestionuje potrzeby wprowadzenia opłaty, będzie jednak wnioskować o wydłużenie terminu, aby zapewnić punktom sprzedaży czas konieczny na przygotowanie systemów informatycznych do nowego obowiązku. Termin zgłaszania uwag: 31 sierpnia. Przygotowanie stanowiska: Karol Stec (POHiD) oraz Robert Szyman (PZPTS).

2.   Mec. Monika Kühnl-Kinel (SUEZ Polska) omówiła projekt rozporządzenia Ministerstwa Środowiska precyzujący metodologię liczenia poziomów składowania masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji.

3.   Firmy uczestniczące w pracach grup roboczych Ministerstwa Rozwoju nad przygotowaniem „Mapy drogowej transformacji w kierunku GOZ" podzieliły się swoimi obserwacjami. Inicjatywę MR uznano za cenną, a dalszą współpracę - za konieczną.
Prezentacje firm: VELUX, IKEA oraz CAN-PACK, które były omawiane na grupie Modele biznesowe GOZ.

Na podstawie wyników prac czterech grup roboczych, tj. ds. modeli biznesowych, odpadów, biogospodarki oraz edukacji i promocji, opracowana zostanie nowa wersja Mapy drogowej transformacji w kierunku GOZ. Zgodnie z planem, w lipcu br. powinna zostać przekazana do uzgodnień wewnątrzresortowych. Kolejnym etapem prac nad dokumentem będzie przekazanie go (najprawdopodobniej po wakacjach) do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych.

4.   Ignacy Niemczycki (IKEA) przestawił koncepcję sesji panelowej „Gospodarka o obiegu zamkniętym: moda, filozofia czy (po prostu) przyszłość?, która odbędzie się 28 września 2017 w ramach Europejskiego Forum Nowych Idei, w Sopocie, 27-29 września. www.efni.pl.

Partnerami wydarzenia są: IKEA, Grupa Ergis i Polityka Insight.

Tematy debaty: Czy gospodarka o obiegu zamkniętym jest nam potrzebna? Czy Unia może skutecznie przeprowadzić rewolucję w gospodarowaniu surowcami w państwach członkowskich za pomocą regulacji i funduszy? Jak sprawiedliwie podzielić jej koszty i wynikające z reformy obowiązki pomiędzy państwo i biznes? Co świat myśli o gospodarce o obiegu zamkniętym? Gdzie możemy zobaczyć przykłady jej działania w praktyce? Jakie praktyczne wyzwania stoją w związku z tym przed Polską i polskimi przedsiębiorcami?

Paneliści: Katarzyna Dulko-Gaszyna, Country Sustainability Manager, IKEA, Polska Ryan Gellert, dyrektor generalny - EMEA w Patagonii, Hiszpania Tadeusz Nowicki, prezes, Grupa Ergis, Polska Grzegorz Radziejewski, członek gabinetu wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej Jyrkiego Katainena, Komisja Europejska Moderator: Julia Popielawska, starszy analityk ds. europejskich, Polityka Insight, Polska

5.   Daria Kulczycka (Konfederacja Lewiatan) zachęcała członków Rady do przedstawianie swoich osiągnięć i problemów we wdrażaniu GOZ na platformie internetowej BusinessEurope, www.circulary.eu. W tej chwili prezentowane są na niej cztery projekty z Polski (IKEA, Philips, PKN Orlen i EXCA). Nowe projekty można zgłaszać na bieżąco („submit").

Platforma jest także doskonałym miejscem na zapoznanie się oraz zgłaszanie uwag do projektów regulacji, dokumentów strategicznych i konsultacji prowadzonych przez KE („timeline"), a także do stanowisk BusinessEurope. 

6.   Michał Mikołajczyk (Rekopol), reprezentujący Konfederację Lewiatan w Waste Task Force BusinessEurope przedstawił stan prac na Pakietem Odpadowym po drugim trilogu oraz zamierzenia prezydencji estońskiej w tym zakresie. Prace koncentrują się wokół 8 tematów: hierarchia zarządzania odpadami, odpady żywnościowe (definicja, cele 2030, 2050), zanieczyszczenia mórz, zarządzanie odpadami niebezpiecznymi, rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP), odpady końcowe i półprodukty, platforma wymiany.

Spośród trzech stron dialogu, Parlament Europejski jest zwyczajowo najbardziej ambitny w zakreślaniu celów. Dotyczy to m.in. ograniczenia marnotrastwa żywności w całym łańcuchu produkcji i dostarczania żywności.

W odniesieniu do ROP, PE postuluje wprowadzenie obligatoryjności systemu dla odpadów opakowaniowych, i co zdecydowanie popiera KE. PE naciska na zharmonizowane i obowiązkowe systemy  ROP także w zakresie WEEE, baterii i akumulatorów oraz zużytych pojazdów.

Dyskutowana jest definicja modelu ROP zaproponowana przez Radę. PE nie zgadza się z podejściem Rady, iż schemat ROP musi przewidywać odpowiedzialność finansową producenta. Zdaniem PE, może to być odpowiedzialność finansowa albo organizacyjna, lub obie łącznie.

Inny dyskutowany aspekt, to propozycje Rady rozróżnienia pomiędzy obowiązkowymi i dobrowolnymi schematami ROP, problem kolizji z istniejącymi rozwiązaniami itd.

Nie jest wykluczone, że prezydencji estońskiej uda się zamknąć dossier do końca grudnia 2017, ale konieczne jest jeszcze sporo uzgodnień, na poziomie technicznym i politycznym.  Następny trilog - 26 września.

7.   BusinessEurope konsultuje stanowisko w sprawie przyszłości tworzyw sztucznych. BE wnioskuje o przygotowanie europejskiej strategii (Plastic Strategy), która zagwarantowałby osiągnięcie celów środowiskowych, które zawierać ma Plastic Strategy Directive, jednocześnie zapewniając utrzymanie konkurencyjności przemysłu na globalnych rynkach. Robert Szyman (PZPTS) oraz Krzysztof Żarnotal (Synthos) zobowiązali się do przygotowania uwag w imieniu Konfederacji Lewiatan. Termin: 11 sierpnia. Jeśli ktoś z Państwa jest zainteresowany tą tematyką, prosimy o sygnał.

 

MODEL GOSPODAROWANIA OPAKOWANIAMI I ODPADAMI OPAKOWANIOWYMI W POLSCE, PROPOZYCJA REKOPOLU

Zasadnicza część spotkania poświęcona była dyskusji nad opracowaną przez REKOPOL OOO oraz Deloitte Advisory wstępną propozycją nowego modelu gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w Polsce. Zaprezentowany przez Jakuba Tyczkowskiego (REKOPOL) model, jest odpowiedzią na projektowany Pakiet GOZ. Celem jest zapewnienie osiągnięcia przez Polskę zaostrzonych poziomów recyklingu (65% odpadów komunalnych, 75% odpadów opakowaniowych, 10% składowanych odpadów, zakaz składowania segregowanych odpadów) w ekonomiczny sposób. Obowiązujące regulacje krajowe są w tym zakresie niewystarczające.

Następujące zmiany powinny być wprowadzone do obecnego systemu ROP:

  • Jasne określenie ról i obowiązków wprowadzających i wszystkich uczestników systemu
  • Określenie wymiernych celów w zakresie gospodarowania odpadami i odpadami opakowaniowymi pochodzących z GD i P&H
  • Wprowadzenie zasady równego traktowania i niedyskryminacji wszystkich wprowadzających (oraz MŚP) jak i podmiotów gospodarki odpadami
  • Wprowadzenie wymogu pełnej partycypacji wprowadzających w kosztach zbiórki, transportu i przetwarzania odpadów opakowaniowych
  • Zróżnicowanie opłat wprowadzających na podstawie rzeczywistych kosztów wycofania z użytku poszczególnych produktów
  • Informowanie posiadaczy odpadów o systemach selektywnej zbiórki, edukacja w sektorze dla zapewnienia kompatybilności recyklerów, prowadzących selektywną zbiórkę/sortowanie i wprowadzających opakowania
  • Jasno określony zasięg geograficzny, produktowy i materiałowy o.o.o. oraz zapewnienie dostępności systemów zbierania odpadów opakowaniowych na przypisanym jej terenie, tak aby mogła wypełnić swoje zadania
  • Zapewnienie środków operacyjnych i finansowych dla o.o.o. umożliwiających przejecie obowiązków wprowadzających
  • Zapewnienie mechanizmu samokontroli o.o.o. i koordynacji działań na jasno sprecyzowanym geograficznie terenie, ujawniania danych dotyczących działalności i finansowania o.o.o.
  • Wprowadzenie pełnej, spójnej i przejrzystej sprawozdawczości, umożliwiającej połączenie danych systemu gospodarki odpadami i opłat wprowadzających za odpady opakowaniowe w jednym systemie informatycznym
  • Wprowadzenie narzędzi monitoringu i kontroli, zapewniających weryfikacje realizacji obowiązków oraz nadzoru organu publicznego nad całym systemem
  • Stworzenie platformy do regularnego dialogu wszystkich uczestników, umożliwienia kształtowania, współdecydowania o funkcjonowaniu systemu

Autorzy wykorzystali doświadczenia z rynków niemieckiego oraz słowackiego, adaptując je do warunków polskich.

Skupili się na następujących obszarach:

  • Rozdział obowiązków w zakresie odpadów opakowaniowych pochodzących z GD i z P&H
  • Powiązanie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia
  • Wkład finansowy wnoszony przez wprowadzających
  • Uczciwa konkurencja pomiędzy o.o.o.
  • Koordynacja o.o.o. poprzez powołanie Izby
  • Sprawozdawczość, nadzór, kontrola

Jak przyznają autorzy, wypracowanie całościowej koncepcji wymaga przeprowadzenia szeregu dodatkowych analiz ilościowych, oszacowania kosztów systemu, symulacji na okres przejściowy itd.

Prezentacja REKOPOL
Pytania, uwagi - Jakub Tyczkowski J.Tyczkowski@rekopol.pl

Pierwszy komentarz do proponowanego modelu przedstawiła Anna Sapota (CP Recycling).


W toku gorącej dyskusji ustalono, że obie zrzeszone w Konfederacji Lewiatan organizacje odzysku opakowań, REKOPOL oraz CP Recycling, przygotują wspólną propozycję systemu, który następnie będzie skonfrontowany z oczekiwaniami przedsiębiorców, objętymi nowymi wymogami rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Celem finalnym prac jest przekonanie administracji rządowej do modelu wspólnie wypracowanego przez biznes.

Uzgodniony model ma być gotowy we wrześniu.

Kolejne spotkanie Rady odbędzie się we wrześniu.

Uczestnictwo w Radzie jest bezpłatne dla wszystkich firm członkowskich Konfederacji Lewiatan. Zgłoszenia proszę kierować do Darii Kulczyckiej, dkulczycka@konfederacjalewiatan.pl.