Bunt w Europie – dyskusja o europejskiej polityce klimatycznej i związanych z nią ruchach społecznych

2 kwietnia w Brukseli odbyła się debata, pt. „Revolt in Europe - Social Movements and Climate Policies", której organizatorem była norweska firma energetyczna - Equinor. Uczestnicy rozmawiali o tym, co oznaczają dla Europy nasilające się ruchy społeczne, m. in. młodzieży dopominającej się o ochronę środowiska, czy protesty ruchu żółtych kamizelek.


Albena Azmanova, ekspert ds. populizmu, wykładowca Uniwersytetu w Kent oraz Brussels School of International Studies, zauważyła, że potrzebę ochrony środowiska w dwudziestym wieku głosiła Nowa Lewica, w ramach postulatów odnoszących się do zjawisk, które określano, jako „styl życia" (lifestyle issue). Młodzież w XXI wieku pokazuje, że potrzeba staje się koniecznością bo sposób, w jaki traktujemy środowisko naturalne zadecyduje o naszej przyszłości, dlatego kwestie z tym związane stają się sprawami życia (life issue) i nie jest to bezpośrednio związane z ideologią lewicową. Dla ruchu żółtych kamizelek, polityka klimatyczna jest wciąż rozumiana, jako związana ze stylem życia i postrzegana, jako drugorzędna w porównaniu z postulatami dotyczącymi np. rosnących kosztów życia, czyli dotyczącymi stricte przetrwania (survival issue). Azmanova przestrzegła przed zbyt łatwym określaniem wszystkich postaw antyestablishmentowych, jako populistycznych. Ruchy populistyczne cechowały się niestałością, natomiast te, które obserwujemy obecnie, będą najprawdopodobniej trwałe a u ich podstaw leży poczucie braku bezpieczeństwa: fizycznego, kulturowego, politycznego i finansowego.

Anders Wijkman, były wiceprzewodniczący Klubu Rzymskiego zauważył, że mamy do czynienia z niebywałą zmianą, m. in. w kontekście technologii, klimatu, rynków pracy. Niestety, istniejące systemy polityczne są w głębokim kryzysie i mogą jedynie reagować na zmiany, a nie je projektować. Społeczeństwa to rozumieją i są rozczarowane partiami u władzy, czyli w większości partiami środka. Według Wijkmana, musimy na nowo przemyśleć kierunki rozwoju: gospodarek i społeczeństw. Jako przykład nowoczesnego podejścia podał powołanie przez Finlandię publicznego funduszu (Sitra), którego celem jest przewidywanie zmian społecznych oraz ich możliwych implikacji.

Dyskusję moderował Jannik Lindbæk, wiceprezydent i szef spraw europejskich Equinor.