Uwagi Konfederacji Lewiatan do projektu z dnia 18 września 2017 r. ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo o miarach

Przekazany do konsultacji społecznych projekt ustawy stanowi kolejny element zmian w systemie podatkowym służący uszczelnieniu poboru podatków. Istotą propozycji jest wprowadzenie obowiązku stosowania do ewidencji obrotu i kwot podatku należnego, kas rejestrujących przesyłających informacje do systemu informatycznego prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej - Centralnego Repozytorium Kas. Ponadto zaproponowano wprowadzenie zasady, że w przypadku sprzedaży zarejestrowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej, fakturę wystawia się dla nabywcy towarów i usług będącego podatnikiem, wyłącznie jeżeli paragon dokumentujący tę sprzedaż zawiera numer identyfikacji podatkowej nabywcy.

  

1)      Art. 1 pkt 1 projektu ustawy (zmiana do art. 106b ustawy o VAT)

Uzasadnieniem dla ograniczenia możliwości uzyskania faktury tylko do przypadków, w których na paragonie fiskalnym wskazany jest numer identyfikacji podatkowej nabywcy, są nieprawidłowości stwierdzone przez organy podatkowe (występujące przede wszystkim na stacjach paliw), polegające na wystawianiu faktur, w zamian za korzyść majątkową, do paragonów fiskalnych wygenerowanych przez kasę, a nie odebranych przez klientów.

Rozumiemy cel wprowadzenia zmiany, jednak w naszej ocenie, objęcie nią wszystkich branż (nawet tych, które nie są narażone na proceder wystawiania faktur na podstawie zebranych paragonów) jest zbędne i nieproporcjonalnie kosztowne dla przedsiębiorców w stosunku do ewentualnych korzyści budżetu państwa. Dla firm prowadzących sprzedaż objętą obowiązkiem fiskalizacji nowy obowiązek będzie oznaczał konieczność dostosowania systemów oraz prowadzenie formalnej weryfikacji przesłanek uprawniających do wystawienia faktury. Pojawią się także problemy interpretacyjne w zakresie ewentualnego prawa do odliczenia VAT w sytuacji, w której omyłkowo, mimo braku numeru NIP (albo błędnego numeru) na paragonie - faktura została wystawiona. Dla klientów zmiana skutkować będzie wydłużeniem procesu obsługi.

Ponadto przepis nie powinien mieć zastosowania w przypadku płatności kartą, BLIK-em lub innym sposobem płatności, który umożliwia identyfikację nabywcy - faktura powinna móc być wystawiona.

W praktyce występują sytuacje, w których osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, proszą o wystawienie faktury. Zgodnie z uzasadnieniem do projektu, w takich sytuacjach, faktura nie wystawiona do paragonu nie powinna zawierać numeru NIP. W naszej ocenie projektowany przepis nie przewiduje takiej możliwości, wynika z niego, że każde wystawienie faktury musi być poprzedzone wskazaniem numeru NIP na paragonie. Niemniej nawet doprecyzowanie wskazanej kwestii nie zmieni faktu, że nowy przepisy skutkować będzie zbędnymi komplikacjami w wystawianiu faktur.

Projekt nie przewiduje także sytuacji wystąpienia pomyłki w numerze NIP na paragonie. Kwestia ta również powinna zostać doprecyzowana.

 

2)      Art. 1 pkt 2 lit. d projektu ustawy (zmiana dot. art. 111 ust. 4 ustawy o VAT)

Odliczenie wydatków na nabycie kasy rejestrującej, będzie dotyczyło tylko tych kas, które mają możliwość łączenia się z Centralnym Repozytorium Kas. W naszej ocenie, skoro wprowadzony ma zostać obowiązek stosowania nowego rodzaju kas, to każdy przedsiębiorca zobowiązany do wymiany kasy, powinien mieć możliwość skorzystania z ulgi, nie tracąc przy tym ulgi, z której skorzystał przy zakupie dotychczas stosowanej kasy i niezależnie od tego, czy już rozpoczął ewidencjonowanie za pomocą kasy rejestrującej.

Ulga powinna przysługiwać także na zakup „zwykłych" kas, tj. z pamięcią elektroniczną, skoro korzystać z nich będzie można do końca 2022 r.

 

3)      Art. 1 pkt 2 lit. f projektu ustawy (zmiana dot. art. 111 ust. 6 ustawy o VAT)

Negatywnie oceniamy propozycję wydłużenia do 4 lat okresu na zwrot odliczonych lub zwróconych wydatków na zakup kas rejestrujących w przypadku zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. W naszej ocenie termin ten powinien pozostać niezmieniony, tj. wynosić 3 lata.

  

4)      Art. 9 projektu ustawy

Wnioskujemy o wydłużenie vacatio legis w zakresie art. 1 pkt 1 projektu ustawy. Projektowane zmiany wymagają m.in. dostosowania systemów, kas, oraz przygotowania osób obsługujących klientów. Zatem planowane 14 dni jest okresem zdecydowanie za krótkim na wejście w życie zmian. Uwzględniając także inne obowiązki nakładane na przedsiębiorców, które również wiążą się z koniecznością wdrożenia, w przypadku decyzji o wprowadzeniu przedmiotowej zmiany, wnioskujemy, aby vacatio legis trwało minimum 6 miesięcy od ogłoszenia ustawy.

  

5)      Brak odniesienia się do digitalizacji procesów odbywających się w ramach procedur Tax Free

Obszar związany ze stosowaniem procedur Tax Free, na co wskazywaliśmy uwagę już wielokrotnie, ma patologiczny charakter i powoduje ryzyko wyłudzeń podatku VAT.

Obecne brzmienie ustawy o VAT w żaden sposób nie odnosi się do digitalizacji dokumentów podatkowych w obszarze Tax Free. Ustawa operuje wyłącznie pojęciem dokumentu papierowego (np. obowiązek opatrzenia dokumentu sprzedawcy stemplem i załączenia do niego wydrukowanego, oryginalnego paragonu fiskalnego, wymóg czytelnego podpisu sprzedawcy oraz podpisów podróżnego). Takie podejście uniemożliwia rozwijanie elektronicznego systemu potwierdzeń wywozu towaru i generalnie w rozwijaniu elektronicznej wersji usługi Tax Free, działającej
z powodzeniem w kilku państwach EU.

Szczelność systemu byłaby zapewniona w znacznie większym zakresie, gdyby sprzedaż w systemie Tax Free była dokumentowana elektronicznym paragonem, a wywóz był potwierdzany w systemach elektronicznych. Pozwalałoby to jednocześnie weryfikować, czy dana sprzedaż została odpowiednio zarejestrowana przez sprzedawcę i prawidłowo rozliczona. W ten sposób funkcjonariusz celny mógłby elektronicznie sprawdzić czy dany paragon jest realny i zarejestrowany, i czy treść nie została przerobiona. Mógłby też elektronicznie potwierdzać wywóz.

Oczywiście proponowane rozwiązanie powinno być rozwiązaniem alternatywnym, do papierowego obiegu dokumentów, ze względu na to, że część podróżnych opuszcza obszar UE przez inne granice niż polską. Mimo sukcesywnego wdrażania elektronicznego obiegu dokumentów w poszczególnych krajach UE systemy tych krajów nie są jeszcze połączone i potwierdzenie eksportu na granicy innej niż Polska musi się odbywać na dokumencie papierowym. Jednak w tym celu wystarczyłby uproszczony dokument pozwalający na identyfikację podróżnego i towarów. Należy zauważyć, że znacząca liczba podróżnych nabywających towary z systemie TAX FREE nabywa te towary na terytorium Polski i wywozi je przez nasze granice. W tym zakresie digitalizacja procesu potwierdzania wywozu przyniosłaby oprócz pewności co do prawidłowości dokonywania zwrotów, daleko idące oszczędności tak organom, jak i pośrednikom oraz organom podatkowym oraz wspierałby zwalczanie wyłudzeń podatku.

Dlatego też projekt powinien zostać uzupełniony o stosowne zmiany w szczególności w zakresie art. 128 ustawy o VAT.

 

Konfederacja Lewiatan

KL/408/139/1739/PP/2017