Opinia do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy oraz niektórych innych ustaw

Projekt poselski Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przewiduje wprowadzenie do ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 28 z późn. zm.) Święta Wielki Piątek - drugi dzień Triduum Paschalnego i 24 grudnia - Wigilia jako dni częściowo wolne od pracy. Proponuje się skrócenie w te dni czasu pracy i maksymalnie może on wynosić 4 godziny na dobę.

Konfederacja Lewiatan jest stanowczo przeciwna wprowadzaniu dodatkowego czasu wolnego w Wielki Piątek i Wigilię. Nie stać polskich przedsiębiorstw i polskich rodzin na dłuższe świętowanie - firmy poniosą zbyt duże straty, staniemy się mniej konkurencyjni i atrakcyjni inwestycyjnie. Przedsiębiorstwa ponoszą w czasie wolnym od pracy koszty stałe (amortyzacja majątku trwałego, ochrona, ogrzewanie, itp.) bez możliwości ich zrekompensowania w pozostałe dni robocze.

Wprowadzenie dodatkowego czasu wolnego spowoduje negatywne konsekwencje dla finansów publicznych - obniży się roczna sprzedaż dóbr i usług, zmniejszą się wpływy budżetowe z podatków CIT oraz VAT.

Poza negatywnymi skutkami ekonomicznymi obniżenie czasu pracy pracownikom do 4 godzin byłoby rozwiązaniem niekorzystnym pod względem organizacyjnym, jeszcze bardziej komplikującym zarządzanie procesem pracy i rozliczanie czasu pracy.

Należy podkreślić, że Polska zalicza się do krajów europejskich o największej liczbie dni świątecznych w roku. W 2010 roku wprowadzono też Święto Trzech Króli jako dzień wolny od pracy.

W naszej ocenie nie ma potrzeby ustawowego skracania czasu pracy w Wielki Piątek i Wigilię, ponieważ każdy pracodawca może indywidualnie ustanowić w firmie dni wolne w okresie świątecznym bądź ograniczyć czas pracy w te dni, aby umożliwić pracownikom udział w uroczystościach kościelnych. Pracodawcy coraz częściej korzystają z tej możliwości traktując ją jako dodatkowy benefit dla pracowników.  

Ponadto warto wspomnieć, że obowiązuje rozporządzenie Ministrów Pracy i Polityki Socjalnej oraz Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 1999 r. w sprawie zwolnień od pracy lub nauki osób należących do kościołów i innych związków wyznaniowych w celu obchodzenia świąt religijnych nie będących dniami ustawowo wolnymi od pracy. Zgodnie z tym rozporządzeniem pracownik należący do kościoła lub innego związku wyznaniowego, którego święta religijne nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, prośbę o udzielenie zwolnienia od pracy powinien zgłosić pracodawcy co najmniej 7 dni przed dniem zwolnienia. Pracodawca zawiadamia pracownika o warunkach odpracowania zwolnienia nie później niż 3 dni przed dniem zwolnienia.

Skrócenie czasu pracy w Wielki Piątek i Wigilię spowoduje dłuższą absencję pracowników. Częstą praktyką jest łączenie dnia świątecznego z krótkimi urlopami wypoczynkowymi, w tym urlopami na żądanie - które muszą być przez pracodawcę udzielone - i tym sposobem zapewnianie sobie kilkudniowych przerw w pracy na odpoczynek (tzw. długie weekendy). Biorąc pod uwagę układ kalendarza pracownicy mogą korzystać z długich okresów świątecznych (szczególnie w grudniu i styczniu), co skutkuje spowolnieniem gospodarczym, a nawet przestojem w niektórych branżach.

Ograniczenie pracy do 4 godzin spowoduje duże problemy organizacyjne biorąc pod uwagę fakt, że są różne systemy i rozkłady czasu pracy (np. dozór urządzeń, pilnowanie mienia, ruch ciągły, system równoważny). Przykładowo praca w systemie trzyzmianowym może być zaplanowana, w taki sposób, że: I zmiana od godz. 18.00 - 22.00; II zmiana od godz. 22.00 - 2.00 ; III zmiana od godz. 2.00 do 6.00 (Wielka Sobota, Wigilia). Ograniczenie pracy w te dni do 4 godzin nie spowoduje, że od godziny 18.00 (3 zmiany 4-godzinne od 6.00 rano) pracownicy będą mogli oddać się praktykom religijnym czy poświęcić czas na spotkania rodzinne. Proponowana zmiana spowoduje znaczące utrudnienia w tworzeniu harmonogramów w przypadku skróconego tygodnia pracy, który dopuszcza pracę przez mniej niż 5 dni w ciągu tygodnia czy pracy weekendowej polegającej na tym, że praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta.

Odnosząc się do treści proponowanych w projekcie przepisów stwierdzamy, że są one niedopracowane i trudno je zinterpretować. Nie ma ustępu 1 w artykule 1 zmienianej ustawy, więc nie sposób dodawać ust. 1a. Ponadto według porządku alfabetycznego należy przyjąć: k,l,m - a nie jak w projekcie: k,m,l.

Podsumowując, Konfederacja Lewiatan wyraża negatywne stanowisko do przedłożonego projektu.

  

  

Warszawa, 28 kwietnia 2016 r.