Stanowisko do projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1494)

Projekt o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw ma zasadniczo na celu uszczelnienia tzw. procedury oświadczeniowej (dla obywateli wybranych 6 państw) i wdrożenia dyrektywy Rady 2014/36/UE w sprawie pracy sezonowej. W pewnym zakresie wprowadza jednak równie zmiany do procedury wydawania „standardowych" zezwoleń przez wojewodę. Zmiany dotyczące  tzw. procedury oświadczeniowej mają w szczególności na celu jej uszczelnienie i ograniczenie  nadużyć.

Na wstępie wymaga podkreślenia, iż Konfederacja Lewiatan popiera dążenie do ograniczenia nadużyć, przypadków nielegalnego zatrudnienia. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż  możliwość legalnego i efektywnego zatrudnienia cudzoziemca ma, w obecnie sytuacji na rynku pracy, kluczowe znaczenie z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania krajowych przedsiębiorstw, w szczególności ich konkurencyjności. Zapewnienie skutecznych mechanizmów zatrudniania cudzoziemców jest podstawowym elementem ograniczania potencjalnych nieprawidłowości.

Należy również podkreślić, iż zatrudniani cudzoziemcy nie stanowią konkurencji dla obywateli polskich. Cudzoziemcy są zatrudniani w zawodach i stanowiskach deficytowych na rynku pracy.  Statystyki wskazują, że polski rynek jest „wydrenowany" ze specjalistów. Stopniowo rosnącemu napływowi obcokrajowców towarzyszy stały trend spadku bezrobocia.

Wprowadzane projektem zezwolenie sezonowe czy dokonywana modyfikacja tzw. systemu oświadczeniowego sformalizują procedurę krótkoterminowego zatrudniania cudzoziemców. Co prawda są przewidziane terminy na rozpatrzenie wniosków - 7 dni, a w przypadkach wymagających dodatkowych wyjaśnień 30 dni, ale w dużej mierze efektywność nowych instrumentów będzie zależała od zaangażowania organów administracji i ich odpowiedniego przygotowania.

Co istotne, przewiduje się możliwość zastosowania instytucji oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi przez okres 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy prac w zawodach potrzebnych na rynku pracy - w tym przypadku jednak wydanie rozporządzenia przez ministra będzie fakultatywne.

Zastrzeżenia może natomiast budzić przyznanie ministrowi pracy prawa do możliwości wprowadzania, w drodze rozporządzenia, rocznych limitów zezwoleń na pracę wydawanych przez wojewodów, zezwoleń sezonowych oraz rejestrowanych oświadczeń.

Ocena nowych rozwiązań w dużym stopniu będzie zależna od praktycznego zastosowania nowych rozwiązań przez ograny administracji samorządowej i rządowej. Kwestia wydolności organizacyjnej i efektywności w rozpoznawaniu wniosków ma szczególne znaczenia. W przypadku systemu zwykłych zezwoleń do Konfederacji Lewiatan napływają coraz liczniejsze sygnały o problemach przedsiębiorców z pozyskaniem zezwoleń na wykonywanie pracy przez cudzoziemców, kiedy terminy na rozpatrzenie wniosków sięgają nawet kilku miesięcy.

 

Uwagi szczegółowe

1.       Nowy (dodany w projekcie) punkt 6a do art. 87 ust. 1

Proponowana treść art. 87 ust. 1 pkt 6a może budzić wątpliwości w świetle brzmienia art. 35 ustawy o udzielanie cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do którego odwołuje się ten przepis, ponieważ ww. art. 35 mowa jest o legalnej pracy w przypadku, jeżeli spełnione są obydwa warunki, czyli zaświadczenie o niewydaniu decyzji w terminie 6 miesięcy oraz ważne zaświadczenie tożsamości cudzoziemca.

 

2.       Nowy art. 88 f ust. 1a 

W proponowanym art. 88f ustęp 1a należy również rozważyć przypadek zmiany pracodawcy użytkownika

.

3.       Nowy art. 88f ustęp 2

Wskazane wydaje się doprecyzowanie, że zezwolenie w formie pisemnej wydaje się podmiotowi, który wnioskował o zezwolenie, a podmiot ten przekazuje ten egzemplarz cudzoziemcowi. Obecna treść nie wskazuje, komu należy przekazać zezwolenie pisemne. Będzie to korespondowało z nowym brzmieniem art. 88h ust 1 punkt 4.

 

4.       art. 88g 1b  w nowym brzmieniu

Należy włączyć tutaj również cudzoziemców ubiegających się o zezwolenie na pobyt stały, pobyt na podstawie art. 159 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, czy też ubiegających się o zezwolenie na pobyt czasowy w związku z zawarciem związku małżeńskiego z obywatelem polskim. Skoro możliwość legalnej pracy od momentu złożenia wniosku dano rezydentom długoterminowym nie ma uzasadnienia, aby nie włączyć także w/w grup osób.

 

5.       Nowy art. 88t ustęp 2

Okres 9 miesięcy kalendarzowych powinien być liczony od dnia następnego lub od dnia rozpoczęcia pracy.  Cudzoziemiec i tak najwcześniej może rozpocząć pracę w dniu następnym po dniu okazania w urzędzie kopii wizy.

6.       Nowy art. 88z ustęp 1 pkt 2 litera g)

Wskazane jest wyjaśnienie użytego w przepisie  zwrotu: „przewidywanego sposobu wykorzystania oświadczenia wpisanego do ewidencji oświadczeń".

 

7.       Nowy art. 88z ustęp 13

Proponuje się wydłużenie terminu na powiadomienie właściwego powiatowego urzędu pracy do 7 dni od podjęcia pracy (tak samo, jak należy powiadomić w ciągu 7 dni o nie podjęciu pracy). Proponowany termin „najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy" będzie trudny do zrealizowania.