Europejskie fundusze VC - zmiany mogą bardzo dobrze wpisać się w realizację strategii w tym obszarze

Uwagi Konfederacji Lewiatan do projektu stanowiska Rządu do Wniosku PE i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 345/2013 ws. europejskich funduszy venture capital i rozporządzenie (UE) nr 346/2013 ws. europejskich funduszy na rzecz przedsiębiorczości społecznej


Planowane przez KE zmiany w rozporządzeniach UE dotyczących EuVECA i EuSEF Konfederacja Lewiatan uznaje za uzasadnione.

1)    Rozporządzenie (UE) nr 345/2013 ws europejskich funduszy venture capital (Rozporządzenie) w obowiązującym kształcie jest zbyt restrykcyjne - nie zapewnia w polskich warunkach, ale także w warunkach całej UE, dopływu kapitału do rosnącej liczby start-upów, a także do rozwijających się i potrzebujących wsparcia kapitałowego przedsiębiorstw z sektora MŚP, m.in. przez to, że:

a)    ogranicza możliwość inwestowania przez fundusze EuVECA tylko do MŚP, których akcje nie znajdują się w obrocie publicznym. A w polskich warunkach, a zapewne także w pozostałych krajach UE, spółki publiczne (np. w Polsce notowane na NewConnect) coraz częściej potrzebują kolejnej fazy finansowania;

b)   nie uwzględnia faktu, że MŚP, także dzięki inwestycjom alternatywnych funduszy inwestycyjnych (AFI), dynamicznie rosną i mogą przekroczyć progi wyznaczane przez definicję MŚP (liczba zatrudnionych, obrót, aktywa), a dalszy wzrost może wymagać kolejnych kapitałowych inwestycji. Takie sytuacje mogą dotyczyć szczególnie firm z branż nowych technologii;

2)        Rozporządzenie w obowiązującym kształcie jest także zbyt restrykcyjne z punktu widzenia podaży kapitału, na który w Polsce i w całej UE rośnie zapotrzebowanie start-upów i firm z sektora MŚP. Kapitał, który inwestorzy planują zainwestować poprzez fundusze inwestycyjne nigdy nie jest „rozlokowany" geograficznie w sposób zapewniający równowagę popytu i podaży. Koncepcja funduszy EuVECA pozwala na łagodzenie tego problemu, na pozyskiwanie kapitału przez ZAFI (zarządzający alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi) na wszystkich rynkach UE w trybie uproszczonym regulacyjnie i przy znacznie niższych kosztach. Jednak w swojej obecnej postaci rozporządzenie dot. EuVECA problemu nie rozwiązuje, bowiem np.:

a)    tylko mniejsze ZAFI, czyli zarządzający aktywami o wartości poniżej 500 mln euro netto, mogą tworzyć fundusze EuVECA, czyli fundusze korzystające z możliwości pozyskiwania kapitału na wszystkich rynkach UE (paszport). Autoryzowane ZAFI nie mogą tworzyć funduszy EuVECA. Takie rozwiązanie w sposób nieuzasadniony ogranicza podaż kapitału do start-upów i MŚP;

b)   przedmiotowe rozporządzenie niepotrzebnie utrudnia i zwiększa koszty powstawania nowych ZAFI, które chcą utworzyć fundusz EuVECA, przez konieczność rejestracji i nowego ZAFI, i jego funduszu EuVECA.

Powyższe ograniczenia w obowiązującym rozporządzeniu ws. europejskich funduszy venture capital mają zostać usunięte przez zapowiadaną jego zmianę (Projekt Rozporządzenia).

Uwagi szczegółowe do Projektu stanowiska RP do wniosku PE i Rady (Projekt stanowiska)

 

1)        Ad II. (Stanowisko RP)

W Projekcie stanowiska autorzy piszą, że „...wprowadzane w niniejszym wniosku zmiany powinny być oceniane przez pryzmat aktualnego niebezpieczeństwa marginalizacji niewielkiego polskiego rynku wskutek integracji rynków kapitałowych i w związku z przyjmowaniem licznych nowych jego regulacji. W związku z tym, w opinii Rządu RP należy dążyć do jak najpełniejszego wykorzystania już istniejących regulacji odnoszących się do tego sektora rynku".

Konfederacja Lewiatan uważa, że zdecydowanie należy „dążyć do jak najpełniejszego wykorzystania już istniejących regulacji" i liczy na to, że rząd RP tak właśnie będzie działał. Jednak Lewiatan uważa, że projektowane w Rozporządzeniu zmiany są szansą a nie „niebezpieczeństwem". Kapitał, którym dysponują polscy inwestorzy, który jest i może być koncentrowany przez ZAFI w funduszach EuVECA, ciągle nie jest duży. Często również jest to kapitał (inwestorzy), który nie akceptuje bardzo wysokiego poziomu ryzyka, a takim są obarczone inwestycje w start-upy.

W interesie polskich start-upowców i MŚP jest stworzenie jak najlepszych warunków do poszukiwania kapitału w całej UE, bez dodatkowych regulacji i kosztów. Efektem projektowanych w Rozporządzeniu zmian może być napływ większej ilości kapitału do działających i tworzonych w Polsce funduszy EuVECA.

 

2)    Ad III. (Kwestie wymagające szczególnej uwagi Rządu RP podczas negocjacji w Radzie UE)

a)      Ad 1.

Autorzy Projektu stanowiska piszą: „mając na uwadze dokonaną modyfikację w zakresie podwyższenia ww. progu, czego skutkiem mogłaby być szersza skala działalności zarządzających EuVECA/EuSEF, zasadne wydaje się określenie jednolitych wymogów organizacyjnych dla zarządzających funduszami EuVECA oraz EuSEF. Z tych też względów należy doprecyzować w drodze aktu delegowanego lub regulacyjnych standardów technicznych Komisji Europejskiej zapisy art. 7 (m.in. procedury w zakresie doboru i monitorowania inwestycji, posiadania wiedzy i doświadczenia w zakresie inwestycji w dane przedsiębiorstwa) oraz art. 10 (dysponowanie odpowiednimi zasobami technicznymi niezbędnymi do właściwego zarządzania funduszami) rozporządzenia EuVECA jak też analogiczne przepisy art. 7 i 11 rozporządzenia EuSEF - w celu bardziej precyzyjnego określenia zasad prowadzenia działalności przez zarządzających...".

Konfederacja Lewiatan zwraca uwagę, że zacytowane „kwestie wymagające szczególnej uwagi Rządu RP podczas negocjacji w Radzie UE" dotyczą dyrektywy ws zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dyrektywa ZAFI), a nie Rozporządzenia (UE) nr 345/2013 ws europejskich funduszy venture capital i rozporządzenie (UE) nr 346/2013 ws europejskich funduszy na rzecz przedsiębiorczości społecznej.

Czy wskazuje to, że przy okazji zmian w Rozporządzeniach Rząd RP chce zabiegać o zmiany w dyrektywie ZAFI? Jeżeli nie, to kwestia ta nie powinna „wymagać szczególnej uwagi Rządu RP podczas negocjacji RP" ws Projektu Rozporządzenia.

 

b)   Ad 2. a) wpis do rejestru

Autorzy Projektu stanowiska piszą: „Zaproponowana w projekcie zmiana art. 14 oraz art. 15, polegająca na dodaniu ust. 3b zdaje się przeczyć wyjaśnieniom ESMA. Mianowicie statuuje ona zasadę, iż w każdym przypadku wpisanie do rejestru zarządzających EuVECA i EuSEF automatycznie wiązać się będzie z wpisaniem do rejestru zarządzających AFI, o którym mowa w art. 3 ust. 3 dyrektywy ZAFI. Podkreślenia wymaga, iż wpis do przedmiotowych rejestrów dotyczy dwóch różnych ról, w jakich zarządzający mogą występować (zarządzających AFI oraz zarządzających EuVECA i EuSEF) i którzy zobowiązani są do spełniania nie zawsze pokrywających się ze sobą wymogów."

Konfederacja Lewiatan uważa proponowaną w Projekcie Rozporządzenia zmianę, pozwalającą na automatyczny wpis do rejestru zarządzających ZAFI tych zarządzających, którzy będą wpisani do rejestru jako zarządzający funduszem EuVECA, za uzasadnione ograniczenie obciążeń administracyjnych i kosztów. Lewiatan uważa, że nie istnieje ryzyko, że zarejestrowane ZAFI zarządzające funduszem EuVECA utworzy inny fundusz/inne fundusze, które wymagają np. odmiennego doświadczenia i wiedzy zarządzających, innych zasobów technicznych czy  odmiennych procedur w zakresie doboru i monitorowania inwestycji.  Utworzenie kolejnych, innych niż EuVECA funduszy wymaga powiadomienia organu nadzoru, co oznacza, że każdorazowo organ nadzoru sprawdza zasoby i kompetencje ZAFI w trybie dyrektywy o ZAFI.

Konfederacja Lewiatan uważa zatem, że ta kwestia nie wymaga uwagi Rządu RP podczas negocjacji w Radzie UE.

 

c)    Ad 2. b) termin rejestracji

Autorzy Projektu stanowiska piszą, że projektowane rozporządzenia „...przewidują dwa miesiące na rozpatrzenie wniosku ZAFI o zarejestrowanie, jako zarządzającego odpowiednio EuVECA lub EuSEF. Termin ten należy uznać za zdecydowanie zbyt krótki, biorąc pod uwagę zakres wymagań organizacyjnych (m.in. kwalifikacje osób zarządzających, sposób wykonywania działalności) i kapitałowych, których spełnianie przez zarządzającego powinno być zbadane przez organ nadzoru. Należy zwrócić uwagę, iż w przypadku Dyrektywy ZAFI, termin na udzielenie zezwolenia na wykonywanie działalności ZAFI określony został na 3 miesiące, przy czym w szczególnych przypadkach może on zostać przedłużony nawet do 6 miesięcy."

Konfederacja Lewiatan zwraca uwagę, że w dyrektywie ZAFI 3 miesiące to termin na udzielenie zezwolenia, czyli autoryzowanie ZAFI, a nie jego rejestrację. Rejestracja nie wymaga tak długiego okresu jak autoryzacja.

Rozporządzenie dotyczy rejestrowanych, a nie autoryzowanych (posiadających zezwolenie) ZAFI. Jeśli zarejestrowane dzięki utworzeniu funduszy EuVECA ZAFI będzie chciało otrzymać autoryzację organu nadzoru, będzie musiało to zrobić odrębną procedurą opisaną w dyrektywie ZAFI.

Konfederacja Lewiatan także w tym przypadku nie widzi uzasadnienia dla koncentrowania uwagi Rządu RP na tej kwestii w trakcie negocjacji w Radzie UE.

 

d)      Ad 2. c) sankcje

Autorzy Projektu stanowiska proponują, aby Rząd RP negocjował w Radzie UE danie organowi nadzoru uprawnienia nakładania sankcji w postaci zakazu posługiwania się nazwą „EuVECA" oraz „EuSEF" oraz uprawnienie do usunięcia ZAFI zarządzającego tym EuVECA lub EuSEF z rejestru - nie tylko w przypadku ZAFI zarejestrowanych do zarządzania jednym z tych alternatywnych funduszy inwestycyjnych, ale także w przypadku, gdy ZAFI jest autoryzowane, tj. działa na podstawie zezwolenia.

Konfederacja Lewiatan uważa taką propozycję za dalece nieuprawnioną. Jeśli ZAFI autoryzowane, które zarządza różnymi funduszami, w tym EuVECA, nie będzie stosował zapisanych w Rozporządzeniu parametrów inwestycyjnych, to oczywiste jest, że organ nadzoru musi mieć kompetencje pozwalające mu zakazać posługiwania się nazwą „EuVECA" oraz „EuSEF". Taki ZAFI naruszył bowiem Rozporządzenie dotyczące funduszy EuVECA lub EuSEF. Nie naruszył natomiast dyrektywy o ZAFI. Organ nadzoru nie ma zatem uprawnień do usunięcia ZAFI autoryzowanego z rejestru.

W tym przypadku także Konfederacja Lewiatan uważa, że nie istnieje uzasadnienie do negocjowania z Radą UE.

Konfederacja Lewiatan uważa, że warto oceniać projektowane w Rozporządzeniu zmiany nie „...przez pryzmat w dalszym ciągu aktualnego niebezpieczeństwa marginalizacji niewielkiego polskiego rynku wskutek integracji rynków kapitałowych i w związku z przyjmowaniem licznych nowych jego regulacji", ale przez pryzmat propozycji zapisanych w projekcie Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju, która zwraca uwagę na potrzeby finansowe start-upów i MŚP i proponuje narzędzia, które ten potrzeby mają chociaż w części zaspokoić. Wszystko wskazuje na to, że projektowane w Rozporządzeniu zmiany mogą bardzo dobrze wpisać się w realizację Strategii w tym obszarze.

 

Konfederacja Lewiatan,

Warszawa, 4 sierpnia 2016 r.

KL/323/155/1668/MSK/ADP/2016