Projekt stanowiska Rządu RP do komunikatu KE ws. Planu Inwestycyjnego dla Europy COM(2018) 771 - uwagi Konfederacji Lewiatan

Mając na uwadze przedłożony do konsultacji projekt stanowiska Rządu RP do Komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Banku Centralnego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, Komitetu Regionów i Europejskiego Banku Inwestycyjnego: Plan inwestycyjny dla Europy - bilans i dalsze kroki COM(2018) 771, Konfederacja Lewiatan przedstawiła uwagi w sprawie Projektu stanowiska Rządu RP do komunikatu KE ws. Planu Inwestycyjnego dla Europy COM(2018) 771.

Zgadzamy się, że Komunikat Komisji właściwie prezentuje efekty Planu inwestycyjnego dla Europy (Planu Junckera) oraz że inicjatywa była słuszna, a decyzja o jej kontynuacji do roku 2020, a następnie w latach 2021-2027 w postaci programu InvestEU, o zwiększonej puli środków finansowych jest w pełni zgodna z interesami Polski i innych krajów członkowskich. Doceniamy osiągnięcia Polski w ramach realizowanego programu, zwłaszcza po spóźnionym starcie i początkowych obawach co do efektów planu dla państwa, jednakże zwracamy uwagę na poniższe wątpliwości.

1. Polska (poza Wielką Brytanią, która stopniowo wycofuje się z aktywnych działań w ramach UE) jest piątym co do wielkości krajem Unii, chociaż pod względem PKB dopiero ósmym (z udziałem 3% w roku 2017). Zajmowanie przez Polskę piątego miejsca pod względem wykorzystania środków inwestycyjnych Planu (z udziałem ok. 3%) jest zachowaniem tychże proporcji. Dlatego właściwym jest stwierdzenie zawarte na stronie 2 dokumentu o tym, że „poziom wykorzystania EFIS przez Polskę jest również satysfakcjonujący", choć trzeba zaznaczyć, że tak liczone proporcje są dla wielu krajów korzystniejsze.

2. Komunikat Komisji pokazuje (wykres na stronie 1) jak Plan Junckera pomógł w odwróceniu negatywnego trendu spadku inwestycji w Europie po kryzysie z lat 2008-10, aż do roku 2014. Niestety,
nie można tego samego powiedzieć o rozwoju inwestycji w Polsce, które po roku 2015 z poziomu ca 20% udziału w PKB spadły do poziomu poniżej 18% (17,6% w roku 2017). Dlatego też udział Polski w programie InvestEU na lata 2021-2027 i maksymalizacja wykorzystania dostępnych w nim środków inwestycyjnych może mieć istotne znaczenie dla dodatkowego wsparcia inwestycji realizowanych ze środków krajowych i funduszy kohezyjnych EU. Korzystanie z tych środków ma być zresztą bardziej skoordynowane z planem InvestEI. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż istotnym powodem spadku inwestycji w Polsce nie jest dostępność środków inwestycyjnych, lecz nieusuwanie barier inwestycyjnych.

3. W projekcie stanowisku Rządu na stronie 3, akapit 4 stwierdzono, że ,,Istotnym punktem dokumentu KE jest także kwestia konieczności usuwania barier [inwestycyjnych] na poziomie krajowym i regionalnym" oraz że „KE zwróciła uwagę na znaczną poprawę sytuacji w państwach członkowskich w zakresie zapewnienia korzystnych warunków inwestycyjnych". Uważamy, że o ile pierwsze z przytoczonych zdań odnosi się również do naszego kraju, to drugie z nich już nie. Do takiego wniosku można dojść zwłaszcza po analizie akapitu 5 na stronie 3 (i dalej na stronie 6), w tym sformułowania,
że „KE wskazała na dalsze wyzwania stojące przed państwami członkowskimi. Państwa członkowskie powinny zwiększyć swoje wysiłki na rzecz wdrożenia niezbędnych reform ukierunkowanych na  zniesienie barier dla inwestycji. Podstawowe znaczenie w tym kontekście mają skuteczne systemy wymiaru sprawiedliwości, w tym pełne poszanowanie dla rządów prawa". W projekcie stanowiska nie odniesiono się do tak ujętej kwestii. Stwierdzono w nim jedynie (punkt IV, strona 4), że „ [...] dane zawarte w załączniku 2 do komunikatu KE nie są aktualne [...]". Nawet jeśli nie uwzględniają one wszystkich osiągnięć Polski w zakresie inwestycji, nie zmienia to faktu, że ocena postępów Polski zaprezentowana w tabeli umieszczonej w Załączniku 2 dokumentu Komisji (Postępy państw  członkowskich w stawianiu czoła wyzwaniom w zakresie inwestycji) jest w znacznym stopniu negatywna co do tych osiągnięć, również na tle sąsiednich krajów członkowskich Unii, tj. Węgier, Czech czy Słowacji. Projekt stanowiska informuje o pominięciu w ocenie nowelizacji polskiej ustawy o PPP. Jednakże ten przykład odnosi się do obszaru Zamówienia publiczne/PPP, który w ocenie Komisji wykazał „pewne postępy". Natomiast brak jest odniesienia w projekcie stanowiska Rządu do obszarów, w których nie odnotowano „żadnych postępów" (Obciążenia administracyjne i regulacyjne, System sądowy czy też Ramy konkurencji i regulacyjne) albo gdzie oceniono je jako ,,ograniczone" jak np. administracja publiczna.

Podsumowując, Konfederacja Lewiatan uważa, iż projekt stanowiska Rządu RP pomija wiele istotnych zagadnień, wymagających pogłębionej analizy przez jego autorów.

Pobierz stanowisko >>

Konfederacja Lewiatan, KL/17/7/LP/2019