Opinia dotycząca ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie

Propozycje zmian zgłoszone przez Konfederację Lewiatan do projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (nowela Ustawy OOŚ),


Pan Piotr OTAWSKI
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Środowiska
Ul. Wawelska 52/54
00-922 Warszawa


Dot.: konsultacji społecznych projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw

 

 

 


W związku z trwającymi konsultacjami społecznymi projektu Ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (nowela Ustawy OOŚ), Konfederacja Lewiatan zgłasza następujące propozycje zmian. Poprawki zaznaczono wytłuszczoną czcionką.


1. Zakres oceny skumulowanego oddziaływania
Zapis z projektu noweli Ustawy OOŚ:
Art.1(...)
23) po art. 62 dodaje się art. 62a w brzmieniu:
„Art. 62a. (...)
11) przedsięwzięciach realizowanych, zrealizowanych i planowanych, dla których został złożony wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub została wydana jedna z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust 1a, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,

Propozycja zmiany:
Art.1(...)
23) po art. 62 dodaje się art. 62a w brzmieniu:
„Art. 62a. (...)
11) przedsięwzięciach realizowanych, zrealizowanych i planowanych, dla których został złożony wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub została wydana jedna z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust 1a, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,

Uzasadnienie:
Zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniającą dyrektywę 2011/92/UE w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko przy ocenie potencjalnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko należy wziąć pod uwagę „kumulację oddziaływania z oddziaływaniem innych już realizowanych lub zatwierdzonych przedsięwzięć". Zaproponowany w projekcie noweli Ustawy OOŚ zapis rozszerza tę grupę inwestycji o inwestycje, które nie są ani realizowane ani nawet zatwierdzone (kryterium złożonego wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Z uwagi na fakt, iż uzyskanie decyzji środowiskowej nie rodzi żadnych praw do terenu oraz możliwe jest złożenie wielu wniosków na różne warianty planowanego przedsięwzięcia, branie pod uwagę inwestycji, dla których złożono wniosek o jej wydanie decyzji jest nieuzasadnione, gdyż sama decyzja (a tym bardziej wniosek o nią) nie oznacza realizacji danego przedsięwzięcia. Uwzględnianie oddziaływań wszystkich przedsięwzięć, dla których złożono wniosek o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, mogłoby pokazywać nieprawdziwą kumulację oddziaływań.


Zapis z projektu noweli Ustawy OOŚ:
Art.1(...)
24) w art. 63:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1. (...)
1) (...)
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych i planowanych, dla których został złożony wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub została wydana jedna z decyzji, o których mowa w art. 72 ust.1, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, w zakresie w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
(...)
3) (...)
f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności skumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych i planowanych, dla których został złożony wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub została wydana jedna z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1 a znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, w zakresie w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,

Propozycja zmiany:
Art.1(...)24) w art. 63:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1. (...)
1) (...)
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych i planowanych, dla których został złożony wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub została wydana jedna z decyzji, o których mowa w art. 72 ust.1, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
(...)
3) (...)
f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności skumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych i planowanych, dla których został złożony wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub została wydana jedna z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, w zakresie w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,

Uzasadnienie:
j.w.

Zapis z projektu noweli Ustawy OOŚ:
Art.1(...)
26) w art. 66:
a) (...)
po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„3a) informacje na temat przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których został złożony wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub została wydana jedna z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem;",

Propozycja zmiany:
Art.1(...26) w art. 66:
a) (...)
po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„3a) informacje na temat przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których został złożony wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub została wydana jedna z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem;"

Uzasadnienie:
j.w.

2. Organy opiniujące w ramach postępowań w sprawie oceny oddziaływania na środowisko
Zapis z projektu noweli Ustawy OOŚ:
Art.1(...)
25) w art. 64:
a) (...)
dodaje się pkt 3 i 4 w brzmieniu:
„3) właściwego marszałka województwa, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art .201 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;",

Propozycja zmiany:
Art.1(...)
25) w art. 64:
a) (...)
dodaje się pkt 3 i 4 w brzmieniu:
„3) właściwego marszałka województwa organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art .201 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;"

Uzasadnienie:
Zaproponowany w projekcie noweli Ustawy OOŚ zapis wskazuje, że bez względu na to, który organ jest właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji mogącej powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, organem opiniującym w trakcie prowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko ma być właściwy marszałek województwa. Zapis ten nie uwzględnia faktu, iż dla części instalacji organem właściwym do wydania pozwolenia zintegrowanego zgodnie z art. 378 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska - jest starosta.

Zapis z projektu noweli Ustawy OOŚ:
Art.1(...)
29) w art. 70 w ust. 1:
a) (...)
b) dodaje się pkt 3 i 4 w brzmieniu:
„3) właściwego marszałka województwa, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art .201 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;",

Propozycja zmiany:
Art.1(...)29) w art. 70 w ust. 1:
a) (...)
b) dodaje się pkt 3 i 4 w brzmieniu:
„3) właściwego marszałka województwa organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art .201 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;"

Uzasadnienie:
j.w.

Zapis z projektu noweli Ustawy OOŚ:
Art.1(...)

35) w art. 77:
a) (...)
dodaje się pkt 3 i 4 w brzmieniu:
„3) zasięga opinii właściwego marszałka województwa, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art .201 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;",

Propozycja zmiany:
Art.1(...)29) w art. 70 w ust. 1:
a) (...)
b) dodaje się pkt 3 i 4 w brzmieniu:
„3) zasięga opinii właściwego marszałka organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art .201 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;"

Uzasadnienie:
j.w.

3. Inwentaryzacja przyrodnicza
Art. 1 pkt. 26 ustawy zmieniającej:
„...
2a) wyniki inwentaryzacji przyrodniczej wraz z opisem zastosowanej metodyki w formie załącznika, jeżeli była przeprowadzona (z inicjatywy podmiotu planującego realizację przedsięwzięcia lub jeśli była wymagana przez organ ochrony środowiska);
2b) inne dane na podstawie których dokonano opisu elementów przyrodniczych (jeśli inwentaryzacja przyrodnicza nie była wymagana i nie została przeprowadzona)
...",

Uzasadnienie: w art. 66 ust. 1 pkt. 2a i 2b ustawy OOŚ brakuje wyjaśnienia, czy w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymagane jest zawsze sporządzenie inwentaryzacji przyrodniczej - czy podmiot realizujący przedsięwzięcie będzie mógł sam stwierdzić, że inwentaryzacja przyrodnicza nie jest konieczna (biorąc pod uwagę charakter inwestycji, jej lokalizację, lokalne warunki środowiskowe, stopień antropogenicznego przekształcenia rejonu inwestycji) i będzie mógł przedstawić taką informację w raporcie OOŚ (a organ ochrony środowiska ustosunkuje się do tej tezy w trakcie weryfikacji raportu), czy też konieczne będzie zwrócenie się z wnioskiem o określenie zakresu raportu (postanowienie organu ochrony środowiska, w którym ewentualnie zostanie wskazane, że inwentaryzacja przyrodnicza w danym przypadku nie jest konieczna)?

4. Decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych
Art. 1 pkt 30 ustawy zmieniającej
„...
4. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydal decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowisko, że realizacja planowanego przedsięwzięcia przebiega etapowo oraz, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art . 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia na podstawie - zebranych i przeanalizowanych przez organ ochrony środowiska - informacji na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
..."
Uzasadnienie: niejasny zapis projektu regulacji w tym artykule. Brak jest informacji czy to podmiot realizujący przedsięwzięcie ma dostarczyć organowi ochrony środowiska niezbędne informacje dot. stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji środowiskowej, czy też dane te pozyskuje, gromadzi i analizuje organ ochrony środowiska we własnym zakresie.

5. Mapa terenu na którym będzie realizowane przedsięwzięcie
Art. 1 pkt 31 ustawy zmieniającej - poprawki wytłuszczoną czcionką
„... 3a) mapę w odpowiedniej skali z zaznaczonym terenem, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz z zaznaczonym terenem, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, wraz z zapisem mapy w formie elektronicznej (dane rastrowe lub wektorowe) i wskazaniem współrzędnych obszaru lokalizacji i oddziaływań, ..."
Uzasadnienie: brak informacji w jakim formacie ma być zapisana mapa z zaznaczonym terenem realizacji przedsięwzięcia i zaznaczonym terenem, na który będzie to przedsięwzięcie oddziaływać. Czy mają to być formaty danych rastrowych, czy wektorowych? - z przepisu to nie wynika, a czytając uzasadnienie do projektu ustawy można mieć wątpliwości, gdyż jest tam mowa o użyciu przez organy środowiska tychże map w ramach systemów gromadzących dane przestrzenne.

6. Autor karty informacyjnej przedsięwzięcia lub raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko
Art. 1 pkt. 32
„...
2. Autorem karty informacyjnej przedsięwzięcia lub raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku zespołu autorów - kierującym tym zespołem, powinna być osoba, która:
1) ukończyła, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, co najmniej studia magisterskie albo studia inżynierskie na kierunkach:
a) ochrona środowiska,
b) inżynieria środowiska,
c) biologia,
d) geografia,
e) geologia,
f) leśnictwo albo
..."

Uzasadnienie: proponuje się dodanie do listy kierunków studiów w ust. 2 pkt. 1 geografii (jako kierunku, w ramach którego istnieją - i istniały także wcześniej - specjalizacje, takie jak: „ochrona i kształtowanie środowiska", „zintegrowane gospodarowanie środowiskiem", „geomorfologia z ochroną i kształtowaniem środowiska", „rekonstrukcja środowiska geograficznego", itp.).
Poniżej kilka przykładowych opisów sylwetki absolwenta geografii:
• Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego
(źródło: http://www.wnoz.us.edu.pl/geografia.php)
SPECJALNOŚĆ: Rekonstrukcja środowiska geograficznego
Specjalność Rekonstrukcja środowiska geograficznego przygotowuje do pracy w przedsiębiorstwach państwowych i prywatnych, zajmujących się planowaniem przedsięwzięć środowiskowych, głównie na terenach zagrożonych, np. powodziami, osuwiskami. Absolwenci specjalności posiadają także wiedzę niezbędną do podjęcia pracy w samorządach lokalnych i są przygotowani do prowadzenia własnej działalności gospodarczej, w tym przeprowadzania ekspertyz środowiskowych.
SPECJALNOŚĆ: Zintegrowane gospodarowanie środowiskiem
Absolwenci specjalności Zintegrowane gospodarowanie środowiskiem, są merytorycznie i praktycznie przygotowani do pracy w biurach projektów, biurach planowania przestrzennego, organach administracji państwowej i gospodarczej, zajmujących się planowaniem przestrzennym oraz ochroną, kształtowaniem i monitorowaniem środowiska. Absolwenci są przygotowani do podejmowania prac w zakresie tworzenia strategii rozwoju regionalnego, z uwzględnieniem zasad obowiązujących w Unii Europejskiej. Mogą być zatrudniani w instytucjach rozwoju regionalnego na poziomie powiatu, województwa, kraju. Absolwenci specjalności mogą również w ramach własnej działalności gospodarczej, otwierać biura zajmujące się ocenami oddziaływania na środowisko oraz podejmowaniem decyzji środowiskowych.

• Wydział Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego (źródło: http://www.geo.uni.lodz.pl/specjalizacje-magisterskie)
Geoekologia z ekofizjografią
Absolwenci specjalizacji powinni posiadać znajomość praw rządzących środowiskiem przyrodniczym, powinni znać prawidłowości i mechanizmy funkcjonowania ekosystemów, zasady ich ochrony
i kształtowania. Specjaliści ci będą przygotowani do identyfikacji i rozwiązywania konfliktów zagrożeń, pojawiających się w wyniku aktywności gospodarczej człowieka zarówno w jego najbliższym otoczeniu, jak i w skali regionu. Nabędą wiedzę przydatną do sporządzania dokumentacji z zakresu ekofizjografii, zadań planistycznych oraz ocen oddziaływania inwestycji na środowisko.
Monitoring i Kształtowanie Środowiska
Specjalizacja przygotowuje absolwentów do pracy w systemie instytucji i służb, powołanych do monitorowania i kontrolowania środowiska, planowania zrównoważonego rozwoju oraz tak zwanego zarządzania ochroną środowiska. Studenci poznają prawa i prawidłowości działające w obrębie różnych składników środowiska - atmosfery, hydrosfery i litosfery - uczą się technik monitorowania i metod oceny ich stanu i dynamiki, zdobywają umiejętności opracowywania danych z monitoringu oraz poznają zasady ochrony przyrody ożywionej i nieożywionej.
Klimatologia i Ochrona Atmosfery
Absolwenci specjalizacji posiadają znajomość praw rządzących środowiskiem przyrodniczym, powinni znać prawidłowości i mechanizmy funkcjonowania atmosfery i klimatu w różnych skalach przestrzennych i czasowych, systemy oddziaływania środowiska atmosferycznego na człowieka i człowieka na klimat i jego zmiany. Szczególny nacisk położony jest na antropogenne przekształcenia klimatu i atmosfery, zwłaszcza w obszarach zurbanizowanych.
• Wydział Geograficzno-Biologiczny Uniwersytetu Jagiellońskiego (źródło: http://www.wsp.krakow.pl/geo/oferta_geografia.html)
Kierunek Geografia - specjalizacja: „Zarządzanie środowiskiem geograficznym"
„Zarządzanie środowiskiem geograficznym" jako specjalność na studiach I i II stopnia uruchomiono, gdyż uznano, że poznanie mechanizmów ekonomicznych, prawnych i administracyjnych w uzupełnieniu do przyrodniczych podstaw nauk o środowisku otwiera przed absolwentami nowe perspektywy na rynku pracy: w jednostkach administracji państwowej, w jednostkach Inspekcji Ochrony Środowiska, w samorządzie terytorialnym, w jednostkach ochrony środowiska zakładów przemysłowych, w firmach wykonujących ekspertyzy i opracowania z zakresu ochrony środowiska.

7. Przepisy końcowe
Art. 11
„Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 3 ppkt d), pkt 34 i 48, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy."
Uzasadnienie: bardzo ważnym elementem projektowanej ustawy zmieniającej jest przepis wprowadzający definicję „planowanego przedsięwzięcia".
Definicja ta wskazuje na zwolnienie z obowiązku uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadkach uzyskiwania kolejnego zezwolenia dla danej istniejącej instalacji (np. zezwolenia na przetwarzanie odpadów). W takich przypadkach jest to zwykłe przedłużenie czasu trwania eksploatacji.
Nowa definicja pozwoli zatem rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące zasadności przedkładania decyzji środowiskowych dla tych istniejących instalacji i pozwoli wyeliminować orzeczenia sądów, które obecnie bardzo często są niezgodne z intencją ustawodawcy i założeniami ustawy OOŚ.
Zasadnym jest jednak aby ta definicja weszła w życie tak szybko jak to możliwe, tj. w takim czasie (czyli w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy), a nie jak zaplanowano w obecnej wersji projektu od 1 stycznia 2017 roku.


Z poważaniem,


Henryka Bochniarz
Prezydent
Konfederacji Lewiatan