Opinia ws. udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów i pożyczek studenckich

W odpowiedzi na pismo numer DBF.WMP.1201.3.2014GW z dnia 25 lipca 2014 r. w sprawie konsultacji projektu rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad, trybu i kryteriów udzielania, spłacania oraz umarzania kredytów i pożyczek studenckich Konfederacja Lewiatan przesyła następujące uwagi.

1)    Popieramy poszerzenie możliwości uzyskiwania pożyczek i kredytów o doktorantów studiujących w innych jednostkach, niż jednostki uczelni.

2)    Odnośnie ustalenia wysokości raty pożyczek i kredytów proponujemy zmianę polegającą na wprowadzeniu innej niż miesięczna częstotliwości wypłaty rat kredytu przy jednoczesnym kumulowaniu ich wysokości. Propozycja polegałaby na następujących zmianach:

a)         W § 9 ust. 5 otrzymuje brzmienie:

„5. Rata pożyczki lub kredytu jest przekazywana na rachunek bankowy wskazany przez kredytobiorcę."

b)         § 15 i 20 otrzymują brzmienia:

„§15. Bank Gospodarstwa Krajowego lub bank kredytujący są zobowiązane do powiadomienia kredytobiorcy o wysokości raty spłaty pożyczki lub kredytu, wynikającej z kwoty wypłaconej pożyczki lub kredytu oraz liczby rat spłaty."

„§20. 1.Wysokość raty pożyczki lub kredytu, w tym raty kredytu poręczanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego, w roku akademickim 2014/2015 wynosi:

1)         600 zł w przypadku miesięcznej częstotliwości wypłat rat;

2)         3000 zł w przypadku 5-miesięcznej częstotliwości wypłat rat;

3)         6000 zł w przypadku 10-miesięcznej częstotliwości wypłat rat.

2. Wypłaty rat pożyczki lub kredytu, w tym kredytu poręczanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego, w przypadku częstotliwości wypłat mniejszej niż miesięczna, mogą być realizowane w ostatnim miesiącu okresu jakiego dotyczy rata."

Wnioskowana zmiana wynika z konsultacji ze studentami zrzeszonymi w Forum Młodych Konfederacji Lewiatan. Jej celem jest zwiększenie atrakcyjności tego narzędzia oraz kształtowanie postaw oszczędności, cierpliwości rozumianej jako umiejętności odroczenia korzyści i planowania poprzez aktywne zarządzanie strumieniem pieniądza w czasie.

Jedną z głównych wad oferowanego w ramach pożyczki lub kredytu wyparcia, jest wysokość miesięcznej transzy. Zgodnie z §20 rozporządzenia z 18 maja 2010 wynosi ona 600 zł miesięcznie płatne przez 10 miesięcy w ciągu roku. Ta kwota z jednej strony pozwala na opłacenie pokoju lub wydatków związanych z codziennym życiem, jak jedzenie, czy rozrywka, a z drugiej nie pozwala aktywnie zarządzać większymi zasobami finansowymi. Przykład: osoba studiująca chce zacząć kurs językowy, komputerowy czy fotograficzny. Ceny takich kursów wahają się w granicach do ok. 1000 zł. Student musi w tym celu oszczędzić 600 z jednego miesiąca i 400 z drugiego, co w praktyce życia codziennego studenta jest bardzo trudne. Zgodnie z obecnym brzmieniem rozporządzenia student nie ma możliwości negocjowania z bankiem wielkości wypłacanych transz. A taka możliwość dałaby mu szanse sfinansowania zakupów, które przewyższają kwotę 600 zł.

Proponowane przez nas zmiany mają umożliwić wypłatę większych transz bez dodatkowego kosztu ze strony banku. Służyć ma temu §20 ust. 2., w którym proponuje się, aby wypłaty następowały w ostatnim miesiącu jakiego dotyczy rata. Czyli w przypadku raty wypłacanej co 5 miesięcy, pierwsza wypłata następowałaby w 4 miesiącu od podpisania umowy. Dzięki temu osoby zainteresowane uzyskaniem większej kwoty na kurs, szkolenie, czy zakup narzędzi do pracy naukowej albo pierwszej działalności gospodarczej mogłyby skorzystać także z kredytu studenckiego, świadomie planując przyszłe wpływy. Dodatkowo kwestia odroczenia płatności w czasie uczy zarządzania płynnością finansów osobistych i kształtuje miękkie postawy: cierpliwość i umiejętności oszczędzania.

Wysokość proponowanych rat została wyznaczona tak, by możliwy był do zachowania obecny harmonogram wypłat, który przewiduje dwumiesięczną przerwę wakacyjną. W praktyce oznacza to, że raty wypłacane są przez 10 miesięcy z wyjątkiem lipca i sierpnia. Dzięki temu student może zaplanować sobie kluczowe wydatki na początku każdego semestru, albo roku akademickiego.